GMO - zagrożenie czy przyszłość

Określenie GMO odnosi się głównie do roślin, które zostały celowo zmodyfikowane genetycznie przez człowieka. Modyfikacje te dotyczą aktywności genów, które naturalnie występują w danym organizmie, wprowadzenia dodatkowych kopii własnych genów danego organizmu, rośliny oraz wprowadzenia genu pochodzącego z organizmu innego gatunku. Dziś modyfikacje genetyczne uprawianych roślin polegają na uodpornieniu ich na określone herbicydy, które są zabójcze dla chwastów lub na owady przez np. poprzez dodanie bakteryjnego genu, produkującego toksyny odstraszające.

Upowszechnianie oraz wprowadzenie do sprzedaży żywności modyfikowanej genetycznie jest tematem tabu, który budzi ogromne kontrowersje. Z jednej strony zachwycamy się nowymi możliwościami, jakie stwarzają te modyfikacje, z drugiej zaś- istnieje wiele obaw z tym związanych. Wątpliwości co do GMO dotyczą szczególnie problematyki bezpieczeństwa tych produktów dla zdrowia i ewentualnego ich wpływu na środowisko. Poniżej postaramy się odpowiedzieć na dręczące wszystkich pytanie: czy żywność modyfikowana genetycznie, tzw. GMO jest zagrożeniem czy jedyną szansą dla naszej cywilizacji?

GMO

Entuzjaści GMO

Według osób, które uznają GMO za ogromną szansę dla naszej cywilizacji tego rodzaju rozwiązanie przynosi na wiele korzyści:

  • większą odporność roślin na niekorzystne warunki środowiska
  • zwiększenie bioróżnorodności
  • poprawienie cech użytkowych roślin, ich smaku, wyglądu, składu chemicznego
  • większą trwałość, czyli dłuższy okres przydatności do spożycia takich roślin
  • zwiększenie wydajności roślin
  • uprawa roślin na gorszych jakościowo glebach
  • taka uprawa jest tańsza od tych konwencjonalnych średnio o 10-15%
  • poprawa estetyczności produktów np. barwa kwiatów
  • możliwość uzyskania wydajnej produkcji tam, gdzie występuje deficyt żywności
  • możliwość uzyskania żywności o obniżonej alergenności oraz o podwyższonej wartości odżywczej


Zwolennicy GMO, czyli przede wszystkim światowi naukowcy, wskazują, iż organizmy GMO nie stanowią większego zagrożenia niż organizmy niezmodyfikowane. Twierdzą też, że dzięki roślinom GMO będziemy mogli poradzić sobie z problemem głodu, albowiem dojrzewają one szybciej, są zdrowsze ze względu na używanie mniejszej ilości pestycydów i mają znacznie wyższą jakość.

Kontrowersje i wątpliwości

Najwięcej obaw wzbudza toksyczność nowego genu oraz jego produktów - białek, mogących powodować niezamierzone zmiany w procesach metabolicznych. Nowe białka mogą stać się potencjalnymi alergenami powodujący także zaburzenia metabolizmu bądź wywołującymi inne schorzenia. Może też pojawić się uodpornienie na antybiotyki. Jeśli chodzi o kwestię środowiska, to najgroźniejsza wydaje się możliwość powstawania krzyżówek międzygatunkowych, które nie występują w przyrodzie, czyli zagrożenie dla bioróżnorodności oraz rozprzestrzenianie się pyłków roślin z upraw GMO, które mogą skazić plantację roślin uprawianych ekologicznie). Wiele kontrowersji wywołuje także możliwość wprowadzeni genów ludzkich do innych organizmów czy wprowadzenie genów zwierzęcych do organizmu roślinnego.

Argumentami przeciw GMO są też:

  • możliwość wyginięcia pszczół
  • możliwość rozwoju trudniejszych do wytępienia chwastów – tzw. superchwastów
  • zwiększenie częstotliwości występowania alergii
  • możliwość wystąpienia problemów zdrowotnych u ludzi, głównie chorób układu pokarmowego

 

Hodowlane modyfikacje genetyczne istniały już od starożytności. Tzw. krzyżówki genetyczne dały życie pierwiosnkowi czy mułowi. Warto też zauważyć, iż 8% ludzkiego genomu to wkomponowane w geny ludzi w trakcie ewolucji retrowirusy. Produkcja żywności modyfikowanej genetycznie ma tyle samo korzyści, co wad. Większość badanych Polaków jest przeciwna GMO, głównie dlatego, że nasz kraj słynie z naturalnych produktów o wysokiej jakości. Poprzednia ustawa dotycząca nasiennictwa zawierała zakaz rejestracji oraz obrotu produktów GMO. Aby nie zostać ukaranym za to prawo przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w 2012 r., musieliśmy dostosować się do zasady wolnego handlu oraz swobody przepływu towarów. Obecnie już ponad 210 gatunków roślin poddaje się modyfikacji genetycznej, choć głównie są to 4 rośliny: soja, bawełna, kukurydza i rzepak. Wygląda na to, że postępu w inżynierii genetycznej nikt nie powstrzyma. Ważna jest zatem rzetelność badań, ostrożność i informowanie na etykietach produktów czy jest on modyfikowany genetycznie czy też nie. Konsumenci natomiast powinni być świadomi wszystkich korzyści oraz kontrowersji związanych z GMO. Muszą oni walczyć o swoje prawa do możliwości wyboru pomiędzy żywnością modyfikowaną a tą produkowaną naturalnie, bo chcąc nie chcąc, przyszłość i tak należy do tej pierwszej grupy.

INNE ARTYKUŁY

Czy żyjemy w antropocenie

Czy żyjemy w antropocenie

Termin „antropocen” spopularyzowany został na przełomie XX i XXI wieku przez Paula Crutzena, holenderskiego chemika...

Polskie wino- Dobre wino

Polskie wino- Dobre wino

Choć hasło „przemysł winiarski” nie jest być może pierwszym skojarzeniem jakie mamy myśląc o Polsce, rodzime wina...

Stan powietrza w Polsce

Stan powietrza w Polsce

Powietrze w Polsce należy do najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej. Z raportu opublikowanego jesienią 2013 roku przez...

Funkcje socjalne rolnictwa małoobszarowego

Funkcje socjalne rolnictwa małoobszarowego

We współczesnym, nasyconym wszelkimi dobrami świecie wciąż istnieje problem głodu. Tym razem nie jest on jednak wynikiem...

PGR w Kietrzu - relikt czy duma polskiego rolnictwa

PGR w Kietrzu - relikt czy duma polskiego rolnictwa

Pegeery, czyli Państwowe Gospodarstwa Rolne, wielu z nas kojarzą się jednoznacznie – z mało wydajną, nieefektywną...

Rolnictwo w mieście

Rolnictwo w mieście

Powoli, powolutku mijają już czasy, gdy rozrastające się miasta pożerały każdy, choćby najmniejszy, kawałek zieleni,...

Konsekwencje wymierania pszczół dla rolnictwa

Konsekwencje wymierania pszczół dla rolnictwa

Aż 84% gatunków roślin uprawnych w Europie wydaje plon dzięki owadom zapylającym, w szczególności pszczołom....

Skutki środowiskowe hodowli przemysłowej

Skutki środowiskowe hodowli przemysłowej

Przemysłowa hodowla zwierząt to wyjątkowo okrutny proceder. Najistotniejszym jego rezultatem jest, rzecz jasna, cierpienie żywych...

PSL proponuje „Ziemię za złotówkę” dla emigrantów

PSL proponuje „Ziemię za złotówkę” dla emigrantów

Dobry pomysł czy bezczelne podlizywanie się wyborcom? PSL ma pomysł na ściągnięcie ludzi, którzy wyjechali zagranicę...

Powrót do natury czy nowoczesne technologie - światowe tendencje w rolnictwie

Powrót do natury czy nowoczesne technologie - światowe tendencje w rolnictwie

Przełom XX i XXI wieku to okres tryumfu nowoczesnych technologii oraz systemu przemysłowego w produkcji rolnej. Podstawą obecnej...

Polska żywność lubiana zagranicą – dzięki sieciom handlowym

Polska żywność lubiana zagranicą – dzięki sieciom handlowym

Gdzie polskie produkty świetnie się sprzedają i dlaczego? Jak poinformował ostatnio „Dziennik Gazeta Prawna”,...

Globalne ocieplenie - prawda czy mit

Globalne ocieplenie - prawda czy mit

Już od dłuższego czasu zjawiska atmosferyczne płatają nam figla i na Wielkanoc zamiast cieszyć się wiosną lepimy zające ze...